Onderzoek criteria Almeers erfgoed
Erfgoed is van en voor ons allemaal. Het vormt onze identiteit en is onderdeel van het collectieve geheugen van Almere.
In dit onderzoek focussen we ons op het bovengrondse erfgoed: monumenten, stadsgezichten en landschappen. We willen met elkaar de waarderingscriteria specificeren voor Almere. De criteria vormen de meetlat om te bepalen of iets tot het cultureel erfgoed van Almere behoort. Deze set aan criteria bepaalt in de toekomst of een gebouw bijvoorbeeld de status van gemeentelijk monument verdient en een wijk de status van beschermd stadsgezicht. Wat vinden de inwoners van Almere de belangrijkste voorwaarden voor het aanwijzen van gemeentelijke monumenten of beschermde stadsgezichten? En wat zijn de karakteristieken van het Almeerse erfgoed?
We werken met dit onderzoek toe naar een handleiding voor het waarderen van het Almeerse erfgoed. Dit is geen inventarisatie, maar gaat over het bepalen van waarderingscriteria die passen bij het Almeerse erfgoed. De handleiding vormt een onderdeel van de erfgoednota.
We zullen in het eerste deel van dit onderzoek (looptijd: 1 februari 2021 - 15 februari 2021) vragen stellen over de waarderingscriteria van Almere. In het tweede deel (looptijd: 18 februari 2021 - 4 maart 2021) diepen we de karakteristieken van Almere verder uit.
Fases
DEEL 2 | ERFGOEDTHEMA’S VAN ALMERE
In dit deel van het onderzoek stellen we de inwoners van Almere vragen over de identiteit van hun stad aan de hand van erfgoedthema's en karakteristieken.
Om het huidige Almere beter te begrijpen, en de kenmerkende objecten en structuren te kunnen benoemen, moet je terug in de tijd. Er zijn drie thema’s te onderscheiden die samen het verhaal van Almere vertellen:
- De pionierstijd van Almere. Onder de pionierstijd van Almere verstaan we zowel de inpolderingsgeschiedenis als de ontstaansgeschiedenis van de stad. Het begon met de inpoldering van de voormalige Zuiderzee, waarna de eerste stedelijke ontwikkelingen plaats vonden in zowel Haven als Stad. Er heerste onder de pioniers een gevoel van saamhorigheid, van samen bouwen aan een nieuwe toekomst.
- Het groenblauwe karakter. Almere is ontworpen als meerkernige stad. Verschillende stadskernen liggen verspreid in een uitgestrekt stadslandschap. Bij de inrichting van het lege polderland zijn bijzondere landschappen ontstaan. Zichtlijnen, velden, bossen, parken, vaarten, plassen en grachten. Dit groenblauwe karakter van Almere zit verweven tot in de stedelijke structuren. Het groen en - zeker ook - het water vormen het beeldmerk van Almere.
- Experimentele ontwerpen. Almere is groot geworden door zijn experimenteerdrift. De fysieke en mentale ruimte om de stad steeds weer op vernieuwende en onderscheidende wijze vorm te geven is uniek. Te denken valt aan de grote verscheidenheid aan woonmilieus, de staalkaart aan baanbrekende architectuur en de befaamde landschapskunst. Maar ook innovaties in het onderwijs en de zorg, of op het gebied van duurzaamheid. Het kwam allemaal op in de jaren zeventig en tachtig, de begintijd van Almere. De wil om te vernieuwen heeft al vanaf het prille begin Almere haar identiteit en ruimtelijke kwaliteit gegeven. In Almere is altijd ruimte geweest voor het experiment. Het zit in haar DNA.
Per erfgoedthema hebben we een korte toelichting geschreven - zie de drie pdf's hieronder. In elke pdf is er ook per thema een lijst aan karakteristieken terug te vinden. Het is aan te bevelen de drie pdf's door te lezen voordat je onderstaande vragenlijst invult.