Praat mee over opgroeien en leren

Praat mee over opgroeien en leren 

Almere werkt aan een nieuwe Omgevingsvisie, waarin de toekomstvisie op de ontwikkeling van de stad tot 2050 zal worden vastgelegd. We vragen jou en andere inwoners, ondernemers en partners om mee te praten. Dat kan in debatten die we het komend jaar samen met Avanti in Casa Casla organiseren, maar dat kan ook digitaal hier op stadsgesprekken.

Centraal staat het thema leren en opgroeien in Almere. Een op de veertig kinderen verlaat in Almere school zonder diploma. Dat is helaas meer dan in de rest van Nederland.

Wat zijn de omstandigheden die hier toe leiden? En hoe kunnen we er voor zorgen dat dit verbeterd wordt? Kortom: hoe kunnen we jongeren ondersteunen en het complete onderwijslandschap zo sterk mogelijk maken? De opbrengst van al die gesprekken en de reacties hier onder gebruikt gemeente Almere bij het opstellen van de Omgevingsvisie Almere 2050.

Ken jij trouwen nog Almeerders met een duidelijke mening over opgroeien en leren in Almere? Stuur de link door van deze pagina door, zodat we veel verschillende geluiden horen!

Opgroeien en leren

Het debat over opgroeien en leren vond plaats op 19 september 2023. Je kon jouw bijdrage over opgroeien en leren ook op deze pagina plaatsen. Dit kon t/m 31 maart 2024.

De opbrengst van al die gesprekken en bijdragen/ reacties betrekken we bij het opstellen van de Omgevingsvisie Almere 2050.

Bekijk hier de video!

De bijeenkomst samengevat:

Leren en opgroeien is het allerbelangrijkste dat er is, stelt moderator Veerle Corstens bij de opening van de avond. In Almere gaat dat niet altijd goed, vervolgt ze. Een op de veertig leerlingen in Almere verlaat school zonder diploma, dat percentage ligt hoger dan in de rest van het land. Wat is er nodig om het tij te keren? 

Muzikant en Stefano de Smaele opent het podiumprogramma vanachter zijn piano. Hij speelt live mee met een compilatie van audioclips die hij samenstelde rond het thema kansengelijkheid. [Zie “inhoud podiumprogramma” voor een uitgebreider beschrijving.]

Lector Urban Care and Education Chiel van der Veen deelt zijn visie op onderwijs in Almere in 2050. Die toekomst draait wat hem betreft niet om imposante open leerruimtes, digitalisering en VR-brillen, maar om interactie tussen kind en leerkracht en tussen kinderen onderling. Daarvoor is het vooral zaak genoeg professionals op te leiden, stelt Van der Veen. [Zie “inhoud podiumprogramma” voor een uitgebreider beschrijving.]

Vanuit het publiek komen een aantal reacties. Een bezoeker benadrukt dat niet alleen onderzoekers en professionals betrokken dienen te worden bij onderwijsvernieuwing, maar vooral ook schoolverlaters, laaggeletterden en andere leerlingen voor wie het systeem niet blijkt te werken.

Een andere bezoeker merkt op dat er meer aandacht nodig is voor anderslerende kinderen, kinderen met ADHD, of kinderen die hoogbegaafd zijn.

Een derde bezoeker suggereert dat de onderwijsinspectie zich niet alleen bezig zou moeten houden met minimale criteria qua onderwijskwaliteit, maar dat die ook een maximum zou moeten hanteren als het gaat om bijvoorbeeld museumbezoek en andere kostbare educatieve uitjes die bijdragen aan een ongelijke verdeling van leerkansen.

Een bezoeker die in het speciaal onderwijs werkt, stelt dat Almere goed is in concepten verzinnen voor nieuwe wijken als Pampus, maar vergeet te investeren in wat er al is. ‘Ik zie m’n collega’s vertrekken naar iets nieuws. Stagiairs lopen huilend bij ons weg. Je kunt wel professionals opleiden, maar hoe houden we hen op onze scholen?’

Tot slot vestigt een bezoeker de aandacht op taalscholen en het belang van goede leerkrachten aldaar om kinderen die nieuw in Nederland zijn op weg te helpen.

Aan de hand van stellingen maken bezoekers kenbaar hoe zij aankijken tegen kwesties rond leren en opgroeien.

De eerste stelling luidt: Logisch dat er meer schoolverlaters zijn in Almere. In deze stad is de kansenongelijkheid ook veel groter dan in de rest van het land.

Het publiek lijkt aanvankelijk verdeeld, maar bij navraag door Corstens blijken de meeste bezoekers de relatie tussen kansenongelijkheid en uitval te onderschrijven. ‘Er wonen relatief veel migranten in Almere en dat gaat vaker gepaard met een lagere sociaaleconomische status en met minder hoop en minder taal,’ zegt een van de deelnemers die het met de stelling eens is. ‘Dan komt het voor dat kinderen toch afhaken, ondanks hun talenten.’

Een deelnemer die het niet met de stelling eens is, vindt vooral dat het niet “logisch” is dat de kansenongelijkheid in Almere groter is dan elders. ‘M’n hart doet pijn als ik dat hoor en we zouden er met z’n allen keihard aan moeten werken om ervoor te zorgen dat dat niet langer logisch is.’

Een andere deelnemer die het niet met de stelling eens is, stelt dat kansenongelijkheid ook elders speelt, maar dat de uitval in Almere te wijten is aan de slechte onderwijskwaliteit in de stad.

Bezoekers reageren verdeeld op de tweede stelling: Almere mist een universiteit. De een benadrukt dat studenten werkdruk en prestatiedruk ervaren en dat het hen zou helpen als ze geen tijd kwijt zijn aan de reis naar een universiteit in een andere stad.

Deelnemers die zich niet in de stelling kunnen vinden, stellen dat Amsterdam en andere universiteitssteden makkelijk te bereiken zijn en dat Almere beter kan inzetten op goed praktisch onderwijs.

De derde stelling: De studentencampus op de Esplanadelaan moet er sowieso komen kan unaniem op bijval rekenen. ‘Veel jongeren willen hier wonen,’ reageert een van de bezoekers. ‘Het is ontzettend nodig dat er woningen voor hen komen.’ De rest van het publiek knikt instemmend.

Na de pauze kijkt het publiek een filmpje waarin Malu Keijzers op bezoek gaat bij stichting James, die zich inzet om de stem van jongeren in het publieke- en beleidsdebat te laten horen. Studenten Jolie, Dimitri en Liann vertellen dat ze begeleiding missen in hun schoolcarrière, in het bijzonder als het gaat om het vinden van een studietraject dat bij ze past.

Dan reageert het publiek op een tweede ronde stellingen.

Met de eerste: Meer naschoolse activiteiten zijn hard nodig, dat verkleint het aantal schoolverlaters, zijn bezoekers het overwegend eens.

‘Naschoolse activiteiten kunnen als lijm werken voor studenten onderling, ze brengen jongeren bij elkaar,’ zegt een van de aanhangers van het standpunt. Een andere medestander zegt dat de kracht van het naschoolse aanbod schuilt in het feit dat het dan niet “goed” hoeft, zodat leerlingen geen druk ervaren en leerlingen die op school wellicht minder tot hun recht komen, andere talenten in zichzelf kunnen ontdekken. Bezoekers zijn het erover eens dat die naschoolse activiteiten vooral toegankelijk moeten zijn voor kinderen die van huis uit minder mogelijkheden hebben.

Een bezoeker die zich niet in de stelling kan vinden, waarschuwt dat naschools aanbod de verantwoordelijkheid voor het binnenboord houden van kinderen verlegt, terwijl de bezoeker dat juist als taak van de scholen zelf ziet.

Bezoekers reageren verdeeld op de laatste stelling: De vakken die leerlingen krijgen sluiten niet aan bij het werk of de opleiding die ze willen gaan doen.

Een bezoeker die het roerend met de stelling eens is, vertelt over haar ervaringen bij de opleiding zorg en welzijn, waar ze veel techniek krijgt. ‘En dat hoor ik heel veel om me heen op het mbo. Het is heel demotiverend,’ zegt ze. Een andere aanhanger van de stelling zegt dat er naar haar smaak veel te weinig wordt gekeken naar de individuele behoeftes van leerlingen. ‘Hoe leren kinderen? Waar maak je ze blij mee? Nu worden kinderen als zeer moeilijk bestempeld, terwijl de aanpak op school gewoon niet aansluit bij hun behoeftes.’

Bezoekers die het niet met de stelling eens zijn, wijzen erop dat leerlingen – vooral op het mbo – al op jonge leeftijd een specialisatie kiezen en dat het voor hen fijn is als ze dan toch ook nog andere vakken krijgen, zodat een eventuele switch makkelijker is.

Tot slot krijgen bij de rubriek bewonerszaken twee bezoekers ieder vier minuten vrije spreektijd.

Guany Wassenaar vertelt over haar werk bij Almere on stage, een netwerkevenement waarbij ze vmbo-leerlingen en bedrijven bij elkaar brengt zodat leerlingen zich kunnen oriënteren op verschillende beroepen. De leerlingen lopen ook een dag mee bij een bedrijf dat ze interessant vinden. ‘En misschien ontdekken ze dan dat brandweerman niets voor ze is. Ontdekken wat je niet wilt, is ook heel waardevol,’ concludeert Wassenaar.

Aya Ammi breekt in haar vier minuten een lans voor You Nexxt, de vereniging die zij waar ze voorzitter van is. ‘Wij zorgen ervoor dat jongeren vertegenwoordigd zijn bij gesprekken die belangrijk voor ons zijn en we geven jongeren op die manier een stem in het debat, zoals ook vanavond.’

Inhoud podiumprogramma

In de compilatie van muzikant Stefano de Smaele komen onder meer Almeerse jongeren, Tim ‘S Jongers en Iliass el Hadioui aan het woord over identiteit, lerarentekort, armoede en de wrijving tussen leefwerelden. ‘Het gaat niet alleen over economisch kapitaal,’ zegt ‘S Jongers. ‘Niet enkel om minder hebben, maar om je minder voelen.’ El Hadioui stelt dat jongeren die met verschillen tussen de thuis- straat- en schoolcultuur kunnen omgaan, flexibiliteit en veerkracht tonen, terwijl die kwaliteiten vaak niet worden erkend.

Lector Urban Care and Education Chiel van der Veen deelt zijn visie op het onderwijs in 2050. Hij waarschuwt tegen hoge verwachtingen van digitalisering en virtual reality en hecht juist belang aan het opleiden van leerkrachten. In Almere is het lerarentekort groter dan gemiddeld, maar liefst 20 procent in het primair onderwijs. ‘En dat tekort is oneerlijk verdeeld over de stad. Kinderen die van huis uit de minste kansen meekrijgen, hebben de meeste last van het tekort.’ In het onderzoeksprogramma van het lectoraat staan kansengelijkheid tot en met het hbo, taalvaardigheid in de kinderopvang, het opleiden van buitenschoolse docenten en samenwerking tussen verschillende besturen van scholen en kinderopvangorganisaties centraal om de kansen in het onderwijs eerlijker te verdelen.

Bijdragen bezoekers – Leren en opgroeien

Systeemverandering

-         Probeer het onderwijs niet te verbeteren/vernieuwen door inzet van ‘ouderwetse denkwijzen en methoden’. Het systeem werkt niet meer en moet compleet om. Hier is lef en leiderschap voor nodig, inclusief een flinke investering in echt samenwerken.

-         Praat ook echt met alle lagen van de samenleving, voordat de experts zonder enige kennis beslissingen gaan maken.

-         Als we onderwijs nog steeds als leerplicht zien – welke motivatie heeft een kind nodig om daarvoor z’n bed uit te komen?

o  Kan technologie beschikbaar komen of is er al waardoor leerlingen al zo vroeg mogelijk op hun persoonlijke leerwijze aangesloten kan worden?

o  Wat is er nodig om voldoende veiligheid te scheppen zodat leerlingen geen weerstand voelen om naar school te gaan? (dit kan ook bv. (te) veel samen, kleur, geur, geluid, sanitair ruimte).

Diversifiëring

-         Meer aandacht voor kinderen die anders leren dan gemiddeld. Kinderen en jongeren die nu uitvallen en het gevoel hebben dat ze niet voldoen aan het gemiddelde. Laten we kinderen leren in de eerste plaats dat ze uniek zijn in wie ze zijn en talenten mogen exploreren. Ik ben voor diversiteit en het leren van elkaar(s uniciteit). Suzan van Apeldoorn

-         Meer focus op de unieke leerwijze & talenten van individuele kinderen. Meer focus op het stimuleren van onderwijs gericht op persoonlijke ontwikkeling & zelfredzaamheid.

Standaardisering

-         MBO-systemen standaardiseren. In roc buiten hebben we bij techniek “ieder zijn eigen pad” het werkt niet.

Inclusief

-         Meer kracht te zien in de diverse leefwerelden van kinderen. Dat als dat verschilt het geen probleem is maar juist een kracht. Professionals opleiden daarmee om te gaan. Strakkere kaders voor scholen qua ouderbijdrage en schaduwonderwijs inkopen.

-         Meer gelijkheid in educatie voor de groeiende migranten in Almere.

Lerarentekort

-         Meer collega’s! Meer speciaal onderwijsscholen. Thuiszitters zo snel mogelijk weer op school krijgen. 

-         Maak het superlaagdrempelig voor zij-instromers om zich op te laten leiden tot docent. Compenseer de tijd die ze erin investeren en daardoor niet kunnen werken. Niet iedereen kan zich veroorloven een studie naast hun werk te doen.

Laaggeletterden

-         Denk vooral ook aan de groep laaggeletterden. Niet alleen mensen die Nederlands als tweede taal leren, maar vooral mensen die Nederlands als eerste taal niet goed beheersen.